Tại Trung Quốc, một xu hướng lạ đang lan rộng trong giới trẻ: thay vì phô trương hàng hiệu hay thu nhập cao, nhiều người “so kè” nhau xem ai tiêu tiền… thông minh hơn. Những bài đăng khoe mua bột giặt, giấy A4 hay đồ gia dụng với giá siêu rẻ thu hút hàng chục nghìn lượt thích. Thậm chí, chia sẻ cách sống với 3.000 nhân dân tệ mỗi tháng ở thành phố lớn cũng trở thành nội dung phổ biến.
Theo khảo sát, hơn một nửa người tham gia cho biết họ thay đổi quan niệm tiêu dùng, ưu tiên giá trị sử dụng thay vì thương hiệu. Khoảng 35% nói thẳng: miễn chất lượng ổn và giá hợp lý là được.
Sự thay đổi còn thể hiện trong các dịp về quê ăn Tết. Nếu trước đây nhiều người muốn “vinh quy bái tổ”, khoe thành tích và thu nhập, thì nay không ít bạn trẻ thẳng thắn chia sẻ chuyện thưởng bị cắt, áp lực công việc hay khó khăn tìm việc. Việc cùng nhau nói về trắc trở giúp họ bớt áp lực so sánh và tránh bị soi mói.
Chuyên gia nhận định xu hướng này phản ánh tâm thế thực tế, tự giễu và mang tính phòng vệ trong bối cảnh kinh tế chuyển đổi và cạnh tranh cao. Tiêu dùng tiết kiệm không đồng nghĩa với từ bỏ khát vọng sống tốt, mà là cách thích nghi khi thu nhập chưa như kỳ vọng.
Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực là tiêu dùng lý trí và sự đồng cảm, một số ý kiến lo ngại tâm lý “hạ kỳ vọng” kéo dài có thể làm suy giảm động lực vươn lên của một bộ phận người trẻ.
