Ở tuổi 40, Trần Thiên Thạch (Chen Tianshi) - nhà sáng lập Cambricon Technologies, công ty chip AI nội địa hàng đầu Trung Quốc, bỗng trở thành tỷ phú giàu thứ 3 thế giới trong nhóm dưới 40 tuổi, với khối tài sản lên tới 24,1 tỷ USD, theo Bloomberg.
Chỉ trong vòng 2 năm, cổ phiếu Cambricon tăng hơn 765%, giúp 28% cổ phần của ông tăng gấp đôi chỉ từ đầu năm. Báo cáo lợi nhuận quý III bùng nổ với doanh thu tăng gấp 14 lần đã thổi giá cổ phiếu tăng thêm 15%, kéo tài sản Trần Thiên Thạch tăng khoảng 2,4 tỷ USD chỉ trong vài ngày.
Từ MIT đến Bắc Kinh: hành trình từ học thuật đến khởi nghiệp
Sinh năm 1985 tại Giang Tây trong gia đình truyền thống học tập, Trần Thiên Thạch sớm bộc lộ niềm đam mê máy tính và toán học. Ông tốt nghiệp ngành Khoa học Máy tính tại Đại học Bắc Kinh, sau đó lấy bằng tiến sĩ tại MIT với nghiên cứu về mạng nơ-ron nhân tạo và xử lý hình ảnh 3D – nền tảng quan trọng cho sự nghiệp chip AI sau này.
Trở về Trung Quốc, ông gia nhập Huawei và sớm nhận ra thị trường chip AI nội địa thiếu hụt công nghệ chủ lực. Năm 2016, cùng anh trai Trần Vân Tễ và nhóm đồng nghiệp, ông thành lập Cambricon Technologies, tập trung phát triển chip AI chuyên dụng phục vụ điện thoại, trung tâm dữ liệu, robot và ô tô tự lái.
Cambricon: từ “bước thử” đến biểu tượng AI Trung Quốc
Sản phẩm đầu tiên, chip M1, ra đời năm 2016, đã mở ra bước đột phá trong ngành chip AI nội địa. Cambricon liên tục ra mắt các thế hệ chip mới, IPO năm 2022 tại Hồng Kông, hợp tác với Alibaba và các tập đoàn lớn, trở thành nhà cung cấp chip AI nội địa chủ lực cho Trung Quốc.
Hai anh em Trần Thiên Thạch - Trần Vân Tễ là cặp đôi “thiên tài” kết hợp thuật toán và phần cứng, đưa các đột phá từ phòng thí nghiệm ra thị trường, tạo nền tảng giúp Cambricon hợp tác sớm với Huawei, Alibaba, Baidu, SenseTime…
Vượt thách thức, tận dụng “thời cơ lịch sử”
Cuối năm 2022, Cambricon đối mặt nguy cơ “kẹt cổ” khi bị Mỹ đưa vào danh sách kiểm soát xuất khẩu. Doanh thu bị ảnh hưởng, nhiều người nghi ngờ khả năng cạnh tranh. Nhưng Trần Thiên Thạch kiên định đầu tư vào R&D, bám sát đổi mới công nghệ, và kết quả là lợi nhuận ròng tăng 1.332% trong quý III/2025.
Trần Thiên Thạch nhấn mạnh AI không chỉ là công nghệ mà còn là công cụ thay đổi cuộc sống và công việc của con người. Ông xây dựng hệ sinh thái chip, phần mềm và thuật toán, tập trung phát triển đội ngũ kỹ sư AI, biến Cambricon thành “Thung lũng Silicon của chip AI Trung Quốc”.
Dưới sự dẫn dắt của Trần Thiên Thạch, Cambricon không chỉ là công ty chip AI, mà còn là biểu tượng của sự tự chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo, mở ra kỷ nguyên AI mới cho Trung Quốc và thế giới.
