Xu hướng sống trên du thuyền của giới nhà giàu về hưu

Sharon Lane, 72 tuổi, từng tận hưởng cuộc sống về hưu như mơ tại vùng đất nắng vàng quận Cam, bang California.

Cựu giáo viên ngoại ngữ trung học này thuê một căn hộ hai phòng ngủ tại Laguna Woods Village, một cộng đồng khép kín dành riêng cho người về hưu với hai sân golf trải rộng, chín hồ bơi lấp lánh và hàng trăm câu lạc bộ sinh hoạt. Bà vẫn còn nhớ cảm giác yên bình đến mức mối đe dọa lớn nhất trong khu chỉ là một con sói đồng cỏ có thể bất ngờ vồ lấy thú cưng của hàng xóm.

Dù vậy, đây không phải là cuộc sống bà từng ấp ủ cho những năm tháng hoàng hôn của mình. Với bà, nơi đây thiếu vắng một điều thiết yếu. Đó chính là được chào đón mỗi buổi bình minh với khung cảnh sóng biển nhẹ nhàng vỗ về.

Chính vì thế, vào đầu năm 2025, bà quyết định bán chiếc xe, sắp xếp những món đồ quý giá và thuê một công ty thanh lý tài sản để xử lý phần còn lại. Sau đó, bà dọn lên sống trên con tàu Villa Vie Odyssey, một du thuyền được thiết kế dành cho việc cư trú dài hạn.

"Tôi có thể đắm mình trong những trang sách, và khi nhìn lên, tôi sẽ thấy đại dương mênh mông, những chú chim biển và cảm nhận làn gió biển mát lành phảng phất," Lane chia sẻ. Từ giữa tháng 7 đến nay, bà đã hoàn thành hơn 55 cuốn sách. "Với tôi, đây chính là thiên đường. Đây là cuộc sống tôi luôn khao khát."

Ở bất kỳ lứa tuổi nào, việc lên kế hoạch và sắp xếp cho một chuyến du lịch đều đòi hỏi nhiều tâm huyết. Chính vì lý do đó, du thuyền với đầy đủ tiện nghi cao cấp ngày càng nhận được sự ưa chuộng từ các gia đình Mỹ. Xu hướng này hiện đang lan tới nhóm người nghỉ hưu, khi ngày càng nhiều người mong muốn định cư trên tàu thay vì chỉ đơn thuần đi nghỉ dưỡng ngắn ngày.

Trong bối cảnh ấy, Villa Vie Odyssey, con tàu mà Lane chọn làm nơi an cư, đã trở thành một cái tên đáng chú ý. Con tàu chính thức ra mắt vào tháng 9 năm 2024 với sức chứa khoảng 650 cư dân và dự kiến thực hiện hành trình vòng quanh thế giới mỗi ba năm rưỡi trong suốt ít nhất 15 năm. Sau khoảng thời gian này, con tàu có nhiều khả năng sẽ được tháo dỡ, theo phía đại diện Villa Vie Residences. Công ty đã mua lại một con tàu có tuổi đời 30 năm từ một hãng du lịch biển vào năm 2023 và cải tạo thành Odyssey đầy sang trọng.

Ban đầu, cộng đồng trên con tàu chỉ quy tụ khoảng 120 thành viên. Sau một năm rưỡi, con số này đã tăng vọt lên 360 người. Độ tuổi trung bình là 59, theo ông Mike Petterson, nhà sáng lập. Ông ước tính khoảng hai phần ba đã bước vào giai đoạn nghỉ hưu hoặc đang chuẩn bị nghỉ hưu. Những người còn lại đang làm việc từ xa trong các lĩnh vực như tài chính, bất động sản và pháp lý.

Hiện tại, cộng đồng đặc biệt này vẫn đang trong quá trình mở rộng. Mỗi tháng, Petterson bán hoặc cho thuê từ 10 đến 20 cabin. Với chưa đến 100 căn còn trống, ông cho biết con tàu có thể kín chỗ vào cuối mùa Hè.

Dù khó có thể xác định chính xác có bao nhiêu người nghỉ hưu rời bỏ đất liền để chọn cuộc sống trên biển, lý do họ lựa chọn lối sống này khá rõ ràng. Ngày càng nhiều người trong độ tuổi trung niên và cao tuổi muốn tận hưởng những hành trình du ngoạn. Dữ liệu từ AARP cho thấy 70% người Mỹ từ 50 tuổi trở lên dự kiến sẽ có ít nhất một chuyến đi trong năm 2025, tăng 5 điểm phần trăm so với năm trước đó. Du thuyền trở thành sự lựa chọn được ưa chuộng. Hiệp hội này cho biết khoảng một nửa hành khách trên các chuyến du thuyền trong năm 2024 thuộc nhóm trên 50 tuổi.

Đối với một số người, cuộc sống trên tàu còn giúp giảm bớt gánh nặng tài chính khi bước vào tuổi nghỉ hưu. Chi phí trung vị cho các cơ sở sinh hoạt độc lập tại Hoa Kỳ là 3.145 USD mỗi tháng, theo mạng lưới chăm sóc người cao tuổi A Place for Mom. Trong khi đó, một cabin không có cửa sổ trên Odyssey có thể được sở hữu với mức giá 130.000 USD. Mức giá này đủ hợp lý để nhiều người có thể thanh toán một lần, đôi khi bằng nguồn vốn từ việc bán nhà. Chi phí ăn uống, dịch vụ dọn phòng, các hoạt động trên tàu và nhiên liệu đều được tính gọn trong khoản phí hàng tháng, bắt đầu từ 2.000 USD cho mỗi người.

Lane khởi đầu hành trình của mình theo cách tương tự. Tuy nhiên, chỉ sau vài tháng sinh hoạt trong cabin không cửa sổ, bà quyết định nâng cấp lên gói "hộ chiếu vàng", tức quyền thuê trọn đời. Với độ tuổi và hạng phòng của bà, mức giá là 220.000 USD và không có thêm chi phí phát sinh. So với cuộc sống hưu trí tại California, bà chia sẻ mình tiết kiệm được hàng ngàn USD mỗi tháng. Tuy nhiên, vì con tàu có thời hạn hoạt động hữu hạn, bà không thực sự sở hữu bất động sản tại đây.

Dù đang sinh sống trên một con tàu du lịch, với Lane, việc chu du khắp các châu lục không phải ưu tiên hàng đầu. Bà cho biết tình trạng đau lưng mãn tính khiến bà khó có thể rời tàu để khám phá những điểm tham quan xa khu vực cảng.

"Năm đầu tiên ở đây, tôi xem lịch trình và nghĩ rằng: Không có nơi nào nằm trong danh sách ước mơ của tôi," bà kể. "Nhưng điều đó có quan trọng không? Mục tiêu của tôi không phải là đi khắp thế giới. Mục tiêu của tôi là được sống trên một con tàu."

Trong khi đó, với những cặp đôi như Lanette Canen, 55 tuổi, và Johan Bodin, 56 tuổi, Villa Vie Odyssey ban đầu không phải là kế hoạch dài hạn. Họ lên tàu với mục đích tìm kiếm những điểm đến có thể trở thành nơi an cư khi về hưu. Tuy nhiên, càng trải qua nhiều thời gian và gắn kết với cộng đồng trên tàu, họ càng nghiêng về quyết định ở lại vô thời hạn.

Cả hai cho biết đã thanh lý doanh nghiệp cho thuê xe tại Maui, Hawaii, để mua cabin trên Odyssey khi con tàu vừa ra mắt. Hiện tại, họ gọi đây là quá trình "tái thiết kế cuộc sống, không phải nghỉ hưu" và vẫn duy trì công việc bán thời gian ngay trên tàu. Canen phụ trách mảng marketing cho doanh nghiệp kính ô tô của mình tại Phoenix, còn Bodin quay phim và dựng video cho kênh YouTube về cuộc sống trên biển.

"Chúng tôi đã quen thuộc với cuộc sống trên tàu đến mức sẽ rất khó để quay trở lại đất liền," Canen chia sẻ. Theo Bodin, "cuộc tranh luận gia đình" duy nhất của họ là ai sẽ phải lập danh sách đồ giặt để nhân viên đến lấy.

Villa Vie Residences chủ động xây dựng hệ thống tiện ích dựa trên mô hình của những công ty như Ventas, một trong những tập đoàn sở hữu nhà ở dành cho người cao tuổi lớn nhất thế giới. Trên tàu có các câu lạc bộ theo sở thích cá nhân, dịch vụ dọn phòng và giặt ủi hai lần mỗi tuần, cùng một trung tâm y tế với một bác sĩ và hai y tá. Bên cạnh đó là những tiện nghi đặc trưng của du thuyền như khu ẩm thực buffet, hồ bơi và khả năng ghé thăm nhiều điểm đến mà không cần phải sắp xếp hành lý.

Không gian sinh hoạt được thiết kế như một khu cộng đồng thu nhỏ đầy ấm cúng. Tại Morning Light Lounge, nơi cư dân thường gọi một cách thân mật là "phòng khách chung", có các buổi biểu diễn nhạc sống, lớp học khiêu vũ và những chiếc ghế bành êm ái. Tàu có không gian làm việc dành cho người làm từ xa, cùng phòng giải trí cho những ai muốn chơi trò chơi trí tuệ hoặc đánh bài cùng những người hàng xóm.

Với những người như Lane, các tiện ích này không chỉ mang lại sự thoải mái mà còn giúp bà không phải nâng tấm nệm nặng để thay ga giường, không cần cúi xuống để đổ rác, cũng không cần nhớ mua giấy vệ sinh hay ra ngoài để khám bệnh. Bạn bè và người thân cũng có thể lên tàu lưu trú tại các cabin dành riêng cho khách, với mức giá từ khoảng 100 USD mỗi ngày.

Dù vậy, cuộc sống trên tàu không phải lúc nào cũng trôi chảy hoàn hảo. Theo Petterson, tàu từng gặp phải sự cố với hồ bơi, hệ thống đường ống nước và điều hòa không khí. Lịch trình cũng có lúc thay đổi đột ngột do thời tiết, vận hành hoặc các yếu tố địa chính trị, gây bất tiện cho những cư dân đã đặt vé máy bay sẵn tại các cảng.

Lane cho rằng điều này không khác gì cuộc sống trong một căn hộ trên đất liền. "Tôi sống trên tàu giống hệt như khi sống trong căn hộ, chỉ khác là ở đây tôi không phải đi chợ mua sắm," bà nói.

Việc bà vẫn có thể chấp nhận những bất tiện này đã là một may mắn so với nhiều người từng ấp ủ ước mơ sống trên du thuyền. Ngành du thuyền cư trú từng trải qua không ít biến cố. Năm 2023, những khách hàng đặt "hành trình dài ngày" với Life at Sea Cruises bất ngờ phát hiện công ty không thể tìm được tàu cho họ sinh sống, chỉ hai tuần trước ngày khởi hành.

Năm 2024, cơ quan bảo vệ người tiêu dùng bang Utah phát hiện nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến ban lãnh đạo và hoạt động của Victoria Cruises Line, buộc công ty này phải ngừng hoạt động trước khi tàu rời cảng. Trong khi đó, Storylines, một startup cao cấp đang đóng con tàu đầu tiên từ đầu, đã nhiều lần hoãn lại kế hoạch vòng quanh thế giới trong suốt bảy năm qua.

Trước nhu cầu ngày càng gia tăng, Villa Vie đang lên kế hoạch mở rộng sang phân khúc cao cấp hơn. Con tàu đầu tiên mang tên Avora Lumina, với 268 cabin, dự kiến ra mắt vào đầu năm 2028. Giá mỗi căn dao động từ 545.000 đến 4,7 triệu USD, đi kèm các dịch vụ như quản gia riêng biệt, biểu diễn sân khấu chuyên nghiệp và spa đẳng cấp.

Điều này sẽ đưa Villa Vie tiến gần hơn đến đối thủ nổi danh nhất là The World, con tàu đã vận hành suốt 24 năm với các căn hộ có giá lên tới 15 triệu USD. Trên tàu có sân golf mô phỏng, khu boong tàu tiếp cận trực tiếp mặt nước với kayak và xe đạp nước, cùng chuỗi diễn giả khách mời thường xuyên lên tàu tại các cảng khác nhau trên toàn cầu.

Với Peter Antonucci, 66 tuổi, những hoạt động mang tính trải nghiệm đó từng là điểm hấp dẫn nhất của The World. Ông chuyển lên tàu sinh sống ngay sau khi nghỉ hưu ở tuổi 52, sau sự nghiệp luật sư tranh tụng tại New York. Nhưng sau bảy năm sống ngắt quãng, ông quyết định quay trở lại đất liền và hiện đang chia thời gian giữa Connecticut và Florida. Theo ông, việc lặp đi lặp lại các cảng và sức hút ban đầu của lối sống này dần phai nhạt theo thời gian. Khi tất cả cùng sinh sống trên một con tàu, việc tạo khoảng cách cá nhân với những người hàng xóm cũng không hề dễ dàng.

"Tôi thích nhất là những năm đầu tiên, khi mọi thứ còn tươi mới," ông nói. "Cha tôi từng nói, ở gần cùng một nhóm người cũng giống như cá tươi mới đánh bắt. Ban đầu rất tuyệt vời, nhưng sau một thời gian sẽ bắt đầu có mùi."

Tuy nhiên, với Kelly Smith, 69 tuổi, sức quyến rũ của cuộc sống trên Villa Vie Odyssey vẫn chưa có dấu hiệu giảm sút. Bà nghỉ hưu năm 2022 và đang sống trên một chiếc thuyền buồm cùng bạn trai khi tình cờ biết đến con tàu qua một bài đăng trên Facebook. Họ đặt thử chuyến lưu trú hai tuần vào tháng 1 năm 2025, trong chương trình "trải nghiệm trước khi quyết định mua" của Villa Vie. Đến tháng 6, họ quyết định mua cabin và chuyển lên sinh sống lâu dài.

"Tôi từng nghĩ mình đã rất già, nhưng giờ đây không còn cảm thấy như vậy nữa," bà chia sẻ khi tàu cập cảng Townsville, Australia. Bà cho biết không muốn chuyển vào các khu dưỡng lão theo kiểu truyền thống. "Ở đây có rất nhiều người đầy năng lượng. Tôi chơi pickleball và thường xuyên lặn biển. Lối sống này dành cho những ai khao khát phiêu lưu."

Ban đầu, cặp đôi dự định ở lại bốn năm rồi sẽ tính toán tiếp theo. Nhưng chỉ còn vài tháng nữa là tròn một năm, Smith cho biết họ có thể sẽ gắn bó lâu dài với Villa Vie Odyssey.

"Chúng tôi tận hưởng từng khoảnh khắc," bà nói. "Thật khó có thể tưởng tượng còn điều gì tốt đẹp hơn thế."