Giai đoạn 2021-2023, thị trường công nghệ Trung Quốc lao dốc mạnh. Định giá sụp đổ, IPO đóng băng, dòng vốn thu hẹp, nhiều quỹ tăng trưởng rơi vào khủng hoảng thanh khoản. Trong bối cảnh đó, Zhang Lei - nhà sáng lập Hillhouse Capital Group không chỉ giữ vững tổ chức mà còn tái cấu trúc để thích nghi với chu kỳ mới. Năm 2025, ông được xếp hạng trong danh sách tỷ phú của Forbes.
Khủng hoảng như phép thử cấu trúc
Hillhouse từng nổi tiếng với các khoản đầu tư sớm vào Tencent, JD.com. Tuy nhiên, khi chính sách siết chặt công nghệ và lãi suất toàn cầu tăng cao, mô hình “vốn tăng trưởng” chịu áp lực lớn.
Thay vì cố giữ định giá hay chạy theo thương vụ ngắn hạn, Zhang Lei chuyển hướng danh mục sang các lĩnh vực có nền tảng dài hạn: sản xuất tiên tiến, công nghệ sinh học, y tế, chuỗi cung ứng. Ông ưu tiên doanh nghiệp có dòng tiền thực, năng lực vận hành tốt và lợi thế cạnh tranh bền vững.
Trong lúc nhiều quỹ thu hẹp quy mô, Hillhouse vẫn mở quỹ mới, mở rộng hiện diện tại Singapore và Nhật Bản. Đó không phải sự mạo hiểm, mà là kết quả của một hệ thống đã được chuẩn bị cho biến động.
Từ quản lý vốn sang xây dựng năng lực
Điểm khác biệt của Zhang Lei nằm ở cách thiết kế tổ chức. Hillhouse không chỉ rót vốn mà xây dựng đội ngũ chuyên gia ngành (operating partners) tham gia trực tiếp vào tái cấu trúc doanh nghiệp trong danh mục: tối ưu chuỗi cung ứng, cải thiện quản trị, nâng hiệu quả vận hành.
Khác với nhiều quỹ phụ thuộc vào đòn bẩy tài chính, Hillhouse tạo giá trị bằng tri thức và năng lực tổ chức. Đây là sự chuyển dịch từ “quản lý tiền” sang “xây dựng thể chế đầu tư”.
Chính kỷ luật dài hạn này khiến ông được ví như “Chinese Buffett” - không vì biểu tượng, mà vì khả năng duy trì chiến lược xuyên chu kỳ.
Đọc được cấu trúc vĩ mô mới
Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, vốn không còn chảy tự do mà dịch chuyển theo công nghệ lõi, an ninh năng lượng và phát triển bền vững. Zhang Lei tham gia các diễn đàn như Bloomberg New Economy Forum, cho thấy tầm nhìn vượt ra ngoài từng thương vụ riêng lẻ.
Gần đây, Hillhouse tiếp tục củng cố danh mục với các khoản đầu tư vào Amazon, đồng thời duy trì cổ phần tại Tencent, JD.com và nhiều doanh nghiệp tiêu dùng lớn.
Bài học cho doanh nghiệp
Khủng hoảng không phải điều bất ngờ, mà là chu kỳ phải chuẩn bị trước. Một tổ chức muốn tồn tại dài hạn cần ba yếu tố: kỷ luật tài chính, năng lực vận hành nội tại và tầm nhìn chiến lược.
Zhang Lei không được Forbes ghi nhận vì luôn tăng trưởng mạnh ở mọi thời điểm, mà vì ông giữ được cấu trúc tổ chức đứng vững khi thị trường biến động dữ dội nhất.
Trong thế giới nhiều bất định, giá trị lớn nhất của một nhà đầu tư không nằm ở thương vụ thắng lớn, mà ở khả năng xây dựng một hệ thống đủ mạnh để đi xuyên qua khủng hoảng và bước ra ở vị thế cao hơn.
